Buscar neste blog

mércores, 2 de maio de 2018

Benvidos

Benvidos todos os que vos achegades a este novo blog.
Dende o Equipo de Dinamización da Lingua Galega do CEIP de Ponte Sampaio queremos ofrecervos unha serie de recursos que poidades aproveitar tanto pais/nai, mestres/as, alumnos/as; e por suposto tamén estades convidados a facer todas as achegas que consideredes oportunas.


martes, 1 de maio de 2018

María Victoria Moreno



No colexio estamos traballando arreo para aprender máis sobre a figura de María Victoria Moreno.

Podedes ir lendo aquí algunhas cousiñas desta gran escritora, gran mestra e gran persoa.



Aínda que ela afirmaba que viñera ao mundo en 1941, a verdade é que Ana María Victoria Moreno Márquez naceu en Valencia de Alcántara (Cáceres) o 1 de maio de 1939.
Esta pontevedresa de adopción chegou a Galicia en 1963, con só 22 anos, e axiña asumiu a cidadanía en galego, a lingua que escolleu tanto para as súas obras narrativas infantís e xuvenís como para os seus estudos literarios, o ensaio, a poesía e a didáctica da lingua e da literatura galegas. Isto permítenos definila como "galega de elección".
“Eu non son alófona porque o que practico, se é que escribo, podería definirse coma unha amorosa autofonía […]. A miña relación con Galicia e a miña opción pola súa lingua é simplemente unha historia de amor”, declaraba María Victoria Moreno, en 1993, no congreso Poetas Alófonos en Lingua Galega.
En 2018 é a figura protagonista do Día das Letras Galegas e isto convértea na cuarta muller -tras Rosalía de Castro, Francisca Herrera Garrido e María Mariño- que leva ese recoñecemento na historia da celebración.

Os primeiros anos de vida pásaos en Valencia de Alcántara. En 1943, múdase coa familia a Segovia e alí fica ata que falece o seu pai, en 1949. Ese mesmo ano trasládase a Sepúlveda coa nai, onde esta exercerá de mestra. En 1951, grazas a unha bolsa de estudos, pode marchar a Barcelona para cursar o bacharelato e alí aprende catalán e francés, ademais de descubrir a literatura ao ler o Quixote e O principiño, que se converterán nas súas obras favoritas.
Entre 1958 e 1963 cursa estudos de Filosofía e Letras na Universidade Complutense de Madrid e especialízase en Filoloxía Románica. En Madrid colabora coa ONCE traducindo e lendo libros para persoas invidentes e é entón cando coñece a José Luis Llácer. Casan ao remataren a carreira e trasládanse a Pontevedra, onde el traballará no Colexio da ONCE ata o seu falecemento en 1996 e ela, como profesora interina.
Logo de aprobar as oposicións en 1965 e de impartir clase durante dous anos no Instituto Masculino de Lugo (hoxe Lucus Augusti), e durante catro en Vilalonga (Sanxenxo), volve á Cidade do Lérez, onde dará clases no Instituto Feminino (o actual Valle-Inclán) e no IES Torrente Ballester.
En 1973 inicia o proceso de adopción dos seus fillos, Begoña e Carlos Alberto, que conclúe dous anos despois. En 1996 morre o seu home e en 1997 diagnostícanlle cancro de mama a ela. En 2002, inicia unha relación co capitán da mariña mercante de orixe cubana Pedro Ferriol que culmina en voda en maio de 2003. María Victoria Moreno falece en Pontevedra o 22 de novembro de 2005.

Narradora en galego
María Victoria Moreno é unha das pioneiras na narración en galego para o público infantil e xuvenil. Mar adiante (Edicións do Castro, 1973) é o seu primeiro libro na lingua propia de Galicia. Ilustrado por ela mesma, inclúe o relato “Crarisca e luceiro”, que un ano antes gañara o segundo premio do Concurso Nacional de Contos Infantís “O Facho”. Nel defende unha escola diferente, en contacto coa natureza, baseada no respecto, no agarimo e no gozo de aprender.
En 1979 publica O cataventos (que xa acadara o primeiro premio no concurso da Agrupación Cultural O Facho) e en 1983, A festa no faiado. En 1986 sae do prelo o seu libro preferido, Leonardo e os fontaneiros (Galaxia), obra coa que gañou o terceiro premio de O Barco de Vapor en 1985. Nesta novela plasma o seu amor polos animais, igual que en E haberá tirón de orellas?, de 1997.
Porén, é Anagnórise (Galaxia, 1988) a obra que lle permite obter un dos maiores éxitos da literatura xuvenil na nosa lingua, pois en moi pouco tempo publicáronse 20 edicións da novela e mesmo chegou a ser incluída na listaxe de honra do IBBY (Organización Internacional para o Libro Xuvenil) en 1990.
Con Guedellas de seda e liño (Galaxia, 1999), outra historia coa que demostra a súa capacidade de chegar ao público adolescente, entrou na prestixiosa listaxe internacional de White Ravens da Biblioteca Internacional para a Mocidade de Múnic en 2002.
Un par de anos despois sairía do prelo unha das súas obras para público adulto, Diario da luz e a sombra (Xerais, 2004), onde reflectiu a experiencia da enfermidade que acabaría pouco despois coa súa vida.
No libro Eu conto, ti cantas... (Xerais, 2005), o último que chegou a ver publicado, compila tres historias en verso nas que os animais son protagonistas.

Paixón docente
María Victoria Moreno soubo tamén transmitir a paixón pola lingua e a literatura galegas como profesora, tanto nos cursos semiclandestinos que impartía gratuitamente nos anos 70 en Pontevedra, Vilagarcía de Arousa ou Ourense, que lle supuxeron a retirada do pasaporte en represalia, como nas clases oficiais de Lingua e literatura españolas que deu durante décadas no ensino secundario (xa durante a ditadura, María Victoria Moreno dedicaba os venres parte destas clases a ensinar a literatura galega). Buscaba un método de ensino que lle permitise ao seu alumnado gozar da aprendizaxe e que cambiase as prohibicións, a censura e o medo pola liberdade e os xogos.
Xunto con Xesús Rábade e mais Luís Alonso Girgado publica a mediados dos 80 libros de texto que aínda hoxe son un referente. Froito da necesidade de manuais nun momento en que estas materias se estaban a implantar nos centros, son á vez unha mostra da súa paixón polo ensino. Tamén escribirá outras obras de carácter didáctico, como As linguas de España e Verso e prosa (Xunta de Galicia, 1991).

Tradutora, libreira e editora
A tradución é outro terreo no que María Victoria Moreno realizou achegas destacadas. Anosou obras do catalán como Mecanoscrito da segunda orixe, de Manuel de Pedrolo (Galaxia, 1989), e realizou as traducións ao castelán da antoloxía bilingüe Os novísimos da poesía galega (Akal, 1973).
En 1968 abriu a canda outros intelectuais a libraría Xuntanza de Pontevedra, co fin de promover a literatura e espallar os libros. Nela podíanse atopar, entre outras, obras de Castelao, prohibidas pola censura. No eido editorial, foi codirectora de Árbore, a colección infantil de Galaxia, desde o seu inicio.



Preme na imaxe para obter máis información.

Maios

O día 30 de abril pola mañá o CEIP de Ponte Sampaio festexou a festa dos maios; para tal fin estivemos falando no centro de en que consiste esta celebración, cal é a súa orixe e o seu significado.
Logo de coñecermos a tradición dos maios en Galicia procedemos a elaborar o noso maio e as nosas coplas. 
Todo o alumnado do centro participou na elaboración das cantigas e no deseño da estrutura e coroa do maio, logo diso pedimos a colaboración das familias para que nos achegasen fiúncho, flores, ovos... e estivemos decorando o noso maio durante as primeiras horas da xornada e despois cantamos as nosas coplas arredor do maio, cada curso preparou as súas propias coplas e logo todos xuntos cantámolas.
A festa dos Maios, tamén coñecida simplemente como os Maios, é unha festa popular de orixes ancestrais. As orixes da festa remóntanse ás antigas civilizacións prerromanas, como a celta. Esta celebración primaveral adóitase celebrar o 1 de maio pero nós tivemos que adiantala un día e tiña antiguamente conconnotacións rituais totémicas á divindade primaveral ou das árbores, que se foron perdendo co paso do tempo. 
A festa consiste en realizar diversas representacións ao redor dunha árbore ou escultura, chamada maio e grupos de nenos/as cantan coplas populares (que tamén reciben a denominación de maios), ás veces dialogadas, mentres camiñan arredor da escultura, acompañados da percusión de dous paus. 
O noso maio consistía nunha armazón de paus de forma cónica, recuberta de tea metálica, que se cubriu de fiúncho. Sobre esta estrutura debuxáronse distintos motivos con flores, follas, fiúncho, fentos,, froitos ou mesmo ovos. O cumio (coroouse cunhas flores. 
Neste actividade participaron todos os nenos/as do cole e o profesorado, e contou coa axuda inestimable das familias e do noso conserxe. 
Este é o primeiro ano que realizamos esta celebración na nosa escola, pero de seguro que non será a única porque foi unha experiencia moi enriquecedora para todo o alumnado. 
Estas son algunhas das coplas que elaborou o noso alumnado: 
HOXE AQUÍ EN PONTE SAMPAIO 
IMOS TODOS CELEBRAR 
QUE CHEGOU O MES DE MAIO 
VEN CONNOSCO A CANTAR.
TEMOS UNHA XOANIÑA 
ELA VIUNOS A CONTAR 
QUE A NATUREZA ESTÁ ENFERMA 
E A TEMOS QUE COIDAR. 
OS INCENDIOS DESTE ANO 
AÍNDA SE ESTÁN A SUFRIR 
NON ESCOITO OS PAXARIÑOS 
QUE PIABAN POR AÍ. 
QUEREMOS CO NOSO MAIO 
AO MUNDO AGASALLAR 
E CO RITMO QUE TRAEMOS 
AOS ANIMAIS ESPERTAR.





E ademais fomos noticia.

venres, 23 de febreiro de 2018

Día de Rosalía

Hoxe pola mañá o CEIP de Ponte Sampaio festexou o acto de conmemoración do Día de Rosalía. Levamos xa uns anos celebrando este acto no colexio, pero era a primeira vez que acudían  representantes de pais e nais para facer unha lectura en familia para toda a comunidade dunha pequena selección de poemas de Rosalía de Castro.
De tal xeito, representantes do alumnado xunto con algún dos seus proxenitores e representantes do profesorado leron poemas de Rosalía e cantaron Adiós ríos, adiós fontes a ritmo de pandereitada.
Con esta pequena conmemoración pretendemos render a nosa máis sincera homenaxe a Rosalía de Castro, unha escritora e poeta galega, considerada a máis ilustre figura da lírica moderna e unha das máis altas da poesía española do século XIX e a principal responsable do Rexurdimento, xunto a Eduardo Pondal e Manuel Curros Enríquez. A valoración da obra rosaliana e a mitificación da escritora producíronse despois do seu falecemento, posto que ao longo da súa vida esta foi permanentemente menosprezada e marxinada e foi necesario agardar ata o século XX para que recoñecesen en Rosalía a unha creadora e hoxe en día está considerada a escritora galega máis universal.
Actos como o noso supoñemos que se levaron a cabo en moitos centros educativos de Galicia e mañá levaranse a cabo en entidades, asociacións… co fin de abrirlle a fiestra a Rosalía de Castro, xa que como di María Reimondez nun mundo de fiestras pechadas, buscamos o refacho de vento que as abra de vez. Nun mundo que busca facer as comunidades e as persoas máis pequenas, os cartos e a cobiza máis grandes, precisamos forza e profundidade, emoción e pensamento.
Ademais para o 24 de febreiro, fixado no Calendario do Libro e da Lectura como aniversario do nacemento de Rosalía de Castro, a Asociación de Escritores en Lingua Galega propón desde 2010 á cidadanía que agasalle un libro en galego e unha flor e nós sumámonos a esta iniciativa, agasallándo cunha pequena flor e un poema de Rosalía ao nosos lectores. E despois o alumnado de infantil tamén levou para casa unha flor e un poema de agasallo para eles e as súas familias.

Nesta actividade participou toda a comunidade educativa e foi moi gratificante e enriquecedor para todos.









mércores, 21 de febreiro de 2018

Día Internacional da Lingua Materna

O noso  alumnado  celebrou hoxe o Día Internacional da Lingua Materna coa colaboración do Servizo de Normalización Lingüística do Concello de Pontevedra e coa participación do colectivo de Polo Correo do Vento.
 Hoxe pola mañá o CEIP de Ponte Sampaio festexou o Día Internacional da Lingua Materna; para tal fin estivemos falando no centro educativo de en que consiste e cal é a causa de conmemorar esta data con todo o alumnado, tamén oímos cancións que versan sobre a importancia do uso e mantemento da lingua materna de cada quen, no noso caso do galego como lingua propia e fixémoslle un oco nos nosos blogs do colexio.
Ademais disto o alumnado dos cursos inferiores gozou coa visita de Polo Correo do Vento, sufragada polo Servizo de Normalización Lingüística do Concello de Pontevedra, que nos realizou un obradoiro titulado "Mario pensaba que o galego non servía para nada", no que os rapaces e rapazas escoitaron a historia de Mario contada por un dos autores, mentres o ilustrador realiza un mural vinculado ao conto. Despois comezou una rolda de prensa guiada polos autores, na que os rapaces e ra pazas interaccionaron co conto e co debuxo de xeito que se traballou a comprensión e expresión oral das nenas e dos nenos. Para rematar, nun obradoiro de ilustración, todos xuntos, onde debuxaron cadanseu retrato de Mario, o protagonista do conto.
 O Día Internacional da Lingua Materna conmemorase cada ano o 21 de febrero dende que foi proclamado como tal pola UNESCO noo 1999 co obxectivo de impulsar o coñecemento e a práctica das linguas maternas en todo o mundo e, en especial, as das minoritarias. Así pois conmemoramos neste día a riqueza que supón a diversidade lingüística do planeta con programas e actividades destinadas a preservar esta diversidade e promover o plurilingüismo e no noso caso particular incentivar tamén o uso da lingua galega e promovendo a transmisión familiar da nosa lingua.







mércores, 22 de novembro de 2017

A voz do Verdugo

Compartimos con todos vós o número 7 do noso boletín escolar que rinde unha homenaxe aos 35 anos do colexio que se conmemoran neste mes de novembro.